“Wat leuk jou nou eens in levende lijve te zien!” “Ja, wij kennen elkaar van LinkedIn” leg ik uit aan degene naast me. Ik ben op het eindsymposium van het onderzoek van de Universiteit van Humanistiek naar de kracht en kwetsbaarheid van zorgintensieve gezinnen en heb zojuist kennisgemaakt met een andere mede-ouder ‘van’. Die ik dus van LinkedIn ken. We zijn meteen onder elkaar, onder ‘ons’.
Op de weg terug naar huis vraag ik me af wat er nu gebeurde. Dat gevoel van onder ons. Zodra ik ‘ouders van’ ontmoet ontstaat al snel iets van ‘wij begrijpen elkaar’, met daar onuitgesproken aan vast: ‘en de anderen begrijpen ons dus niet’. Andersom bevestigen mijn collega’s op het werk die onuitgesproken boodschap vaak letterlijk: “wij kunnen als hulpverlener nooit helemaal invoelen hoe het is”.
Maar is dat echt zo? Bevestigen we op deze manier niet alleen maar de zo vaak gevoelde eenzaamheid, plaatsen we onszelf niet juist in een wij-zij positie die werkelijk contact eerder belemmert?
De vraag wordt scherper als ik een paar weken later op de presentatie ben van het prachtige boek De leegte omarmen van Joanne Nihom over ongewenste kinderloosheid. Wat me trof was het buitengesloten gevoel van de kinderloze moeders en vaders die daar spraken. Tegen Joanne was het letterlijk zo gezegd: ze zou er niks van snappen, “want ze was geen moeder”.
Hier werd mij een spiegel voorgehouden: ik sluit anderen buiten als ik denk “je zult het nooit begrijpen”. Want moeten we echt dezelfde ervaringen hebben om elkaar goed te begrijpen? Als ik daar vanuit ga, wacht mij een behoorlijk eenzame toekomst. En het doet geen recht aan diegenen die wel echt luisteren.
Ik denk, nu ik er zo over schrijf, dat (vrij naar Andries Baart) het verschil er veel meer in zit dat je je eigen kwetsbaarheid onder ogen kunt zien en een beetje interesse in een ander kunt opbrengen. Dat je de relativiteit van je eigen perspectief durft te erkennen en dat eigen perspectief een beetje naar de achtergrond kunt laten zakken, om dan ècht te kunnen horen wat die ander je wil vertellen.
Als dát ons nou eens zou lukken…. die aandacht… dan zijn we denk ik al een heel eind in elkaar verstaan…
(C) Leontien Sauerwein
Leontien Sauerwein 